Çarşamba , Ekim 17 2018
Son Haberler
Anasayfa / Egitim / Fizik / Elektromanyetik Birimler
Elektromanyetik Birimler

Elektromanyetik Birimler

Sponsorlu Bağlantılar

 Elektromanyetik Birimler

Elektromanyetik Birimler
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Elektromanyetik birimler, fiziğin elektromanyetik dalında kullanılan birimlere verilen addır.

Fizikte Nicelik ve Birimler
Fiziğin bütün dallarında çeşitli nicelikler (büyüklükler, quantity) kullanılır. Bu niceliklerden bir bölümü günlük hayatta rahatlıkla algılanan kavramlardır; sürat, ağırlık, sıcaklık vb. Buna karşılık elektromanyetikte kullanılan nicelikler günlük hayatta duygularla algılanamayan, ama ölçü aletleriyle ölçülebilen kavramlardır.
Bir çok niceliğin özel birimi vardır. Kimi niceliklerde ise diğer niceliklerin birimleri kullanılırlar. Mesela uzunluk için metre birimi kullanılırken, sürat için özel bir birim kullanılmaz; bunun yerine uzunluk ve zaman birimlerinden oluşan metre/saniye birimi kullanılır.
Fizikte problem çözmek için, birimlerin birbirleriye tutarlı olması zorunludur. Şayet birimler birbiriyle tutarsızsa, yapılacak şey, öncelikle birimleri birbiriyle tutarlı hale getirmektir. Birimlerin birbiriyle tutarlı olması yani standart ölçü birimlerinin saptanması başlı başına bir bilim konusudur. Ayrıca, bu yolla uluslararası bilimsel ve ticari ilişkilerde yeknesaklık da sağlanabilmektedir.

Başlıca Birim Sitemleri
Ölçü standartlarını oluşturmak için ilk uluslar arası sözleşme 1875 te imzalandı. Ülkemiz bu sözleşmeyi imzalayan ilk 17 ülke arasındaydı. ( ABD, İngiltere ve Japonya’dan önce.) Konu ile ilgili olarak, bir komite kuruldu. Etalonları muhafaza eden, gerektiğinde birimlerde veya etalonlarda değişiklik önerisi hazırlayan, ihtiyaca bağlı olarak yeni nicelikleri tanımlayan bu uluslararası bilim komitesinin adı Ağırlıklar ve Ölçüler komitesi (Comité international des poids et mesures (CIPM))’dir. Merkezi ise Fransa’da, tarihimizde kötü anıları olan Sevres kentidir. Komite önerileri dört yılda bir defa toplanan uluslar arası Ağırlıklar ve Ölçüler konferansında (Conférence générale des poids et mesures (CGPM)) tartışılarak, uygun görülürse, hayata geçirilir.
Günümüzde standart ölçü sistemi MKS sistemidir (metre kilogram saniye). Bu sisteme kimi kitaplarda, ampere birimi de eklenerek MKSA şeklinde de rastlanır.
Eski kitaplarda rastlanan bir başka ölçü sistemi ise CGS sistemidir (santimetre gram saniye). CGS sisteminin kendi içimde esu ve emu adlarıyla bilinen alt türleri vardır. ABD’de ise hala eski İngiliz ölçü sistemi kullanılır. (Ancak, ABD’de de bilim çevreleri MKS sistemi kullanmaktadır.)

MKS Sisteminde Nicelikler
MKS isteminde 7 temel nicelik tarif edilmiştir. Ayrıca bu niceliklerden üretilen 60 nicelik daha vardır. Temel niceliklerle bu niceliklerden türetilmiş 20 niceliğin kendilerine özgü birimleri vardır.
Askat olarak;

desi (1/10)
santi(1/100)
mili(1/1000)

Üstkat olarak

deka (10)
hekto (100)
kilo (1000)

en iyi bilinen katlardır. Bütün bunların dışında çembersel hareketler için radyan ve steradyan da birimler arasında yer alırlar. Komitenin onayından geçmiş olan birimler SI birim (Le Système International d’Unités) olarak bilinir.

MKS Siteminde Temel Nicelikler
Yedi temel nicelikten üç tanesi mekanikle ilgilidir: Uzunluk, kütle ve zaman. Isı fiziğinde (termik) sıcaklık, optikte ışık şiddeti, elektromanyetikte akım şiddeti ve kimyada da madde miktarı diğer temel nicelikler arasında yer alır. MKS sisteminde bu sayılanların birimleri sırasıyla, metre, kilogram, saniye, Kelvin, candela (kandela), ampere ve mol’dur. (Kütle birimi olarak gramın değil, kilogramın esas alındığına dikkat edilmelidir.)

 Diğer Elektromanyetik Nicelikler

Elektromanyetik Birimler

Sponsorlu Bağlantılar

Elektromanyetikte kullanılan diğer bütün nicelikler de temel birimler cinsinden verilebilir.
Bu nicelikler Tablo 1’de gösterilmiştir. Tablonun birinci bölmesi temel niceliklerden elektromanyetiği ilgilendiren dört tanesine ilişkindir. İkinci bölmede hem mekanik ve hem de elektromanyetikte kullanılan diğer birimler yer almıştır. Üçüncü bölme kendi özel birimi olan elektromanyetik niceliklere ilişkindir. Dördüncü bölmede özel birimi olmayan diğer elektromanyetik nicelikler yer almıştır. Bütün bu nicelikler SI birimidir. En alt bölmede ise SI birim olmayan, fakat SI birimlerle birlikte kullanılabilen iki oran birimi görülmektedir. (Bu şablondaki son birim olan desibel, bell biriminin askatıdır.)
Tablonun sol iki sütunu niceliklerin isimleri ve denklemlerde kullanılan simgelere ilişkindir. Ancak niceliklerin simgeleri için bir standart olmadığından, burada en yaygın kullanımlar gösterilmiştir.
Üçüncü ve dördüncü sütunlar MKS sisteminde birimlere ve simgelerine ayrılmıştır. Birimler daima küçük harfle yazılır. Birim simgelerinin standardı saptanmıştır. Buna göre, simgeler küçük harfle yazılır. Ancak şayet birim adı insan isminden türetilmişse (Weber, Watt, Henry vb.) simgenin ilk harfi büyüktür (Wb). (Dilimizde genellikle birim simgelerinin yazılışında uluslararası kurallara uyulmakta, fakat birimler Türkçe okunuşlarına göre yazılmaktadır: Mesela ampere yerine amper, coulomb yerine kulon, bazen de henry yerine henri.)
Beşinci sütunda birimleri tanımlayan eşdeğer birimler verilmiştir. Son sütun da böyledir. Yalnız son sütunda tanımlama sadece temel birimler cinsinden yapılmıştır. Temel birimler cinsinden yapılan tanımlamalara o niceliğin boyutu da denilebilir.

Hakkında Helen

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Scroll To Top
Sayaç
Besucherzähler
Sayaç