Rusya Cumhurbaşkanları kimlerdir?

Rusya Cumhurbaşkanları kimlerdir?
Tarih

1917 tarihli Şubat Devrimi ile Rusya İmparatorluğu sona ermiştir. Sovyet rejiminin kurulmasından sonra, işçi, köylü, asker sovyetleri Ocak 1918’de III. Tüm-Rusya Kongresi’nde, Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti-RSFSC olarak ilan edildi.


1917 Ekim Sosyalist Devrimi’nden ve S Temmuz 19182de de, Sovyet V. Kongresi, RSFSC’nin ilk anayasını onayladı. İç Savaş yıllarında(1918-1922) ve sonrasında, RSFSC sınırlarında birtakım özerk cumhuriyetler kuruldu: Türkistan(1918), Başkır(1919), Tatar(1920), Karelya(1923), Dağistan(1921) ve Yakut(1923). Aynı zamanda özerk bölgeler de kuruldu 30 Aralık 1922’de, SSCB Sovyetleri I. Kongresi’nde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin Kurulması Karara bağlandı. Bu karara göre, SSCB, ulusların kendi yazgılarını özgürce belirleme ilkesine dayanarak oluşturulmuş,’’çokuluslu federal ve birleşmiş bir devlet’’ti. Yeni federasyon, İç Savaş’ın ardından yeniden kazanılan toprakları da içermekteydi: Türkistan, Batı Sibirya gibi. Ancak 1924’de Türkmenistan ve Özbekistan, RSFSC’den ayrılırken birçok ulusal topluluk RSFSC’ye katıldı. Nüfusun eşit olmayan biçimde dağıldığı Rusya Federasyonu’nda dört bölgesel bütün yeralmaktadır: Rus ovası, Ural ve Batı Sibirya, Orta Sibirya, Doğu Sibirya. Çarlık Rusyası’nın iki tarihsel ve siyasal başkenti(Leningrad ve Moskova), bu cumhuriyetin toprakları içindedir. 1925’de RSFSC, 10 özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti ve 13 özer kbölgeden oluşmaktaydı. Bu arada 1924-1926 yılları boyunca RSFSC, üstünde daha çok Beyaz Ruslar’ın oturduğu önemli büyüklükteki toprakları Biyelorusya’ya verdi. Tüm Rusya Sovyetleri’nin XII Kongresi’nde(Mayıs 1925) ise, SSCB Anayasası’na uygun duruma getirilen ikinci bir RSFSC Anayası kabul edildi. 1928-1929 arasında yapılan yeni bir yönetsel daha gerçekleştirildi: Önem sırasına göre Yazılırsa Oblastlar, Kraylar ve Okruglar oluşturuldu. Şubat 1926’da Özerk Kırgız Bölges, Kırgız SSC’YE dönüştü. Ocak 1937’de, XVII. Kongre sırasında RSFSC’nün anayasası onaylandı; böylece, SSCB’nin yeni anayasasıyla(1936) uyum sağlamış oluyordu. O sırada RSFSC birtakım değişiklikler sonucunda 17 özerk cumhuriyet ve 6 özerk bölgeyi içine alıyordu. Sovyet-Fin Savaşı, bu arada belirli bir değişme daha getirdi. Svaş içinde (Ağustos 1941), özerk Volga Sovyet Soyalist Cumhuriyetikaldırıldı. Savaşın bitiminde, Batıdan ve Uzakdoğu’dan kimi topraklar katıldı(Köninsberg bölgesi, Kuril Adaları, Güney Sahalin Adası vb). Ayrıca, 1954’de RSFSC içinde bulunan Kırım Bölgesş Ukrayna SSC’ye bağlandı: 1956’da da, Karelya-Finlandiya SSC, Karelya özerk cumhuriyetine dönüştü. SSCB’nin dağılmasından önce 31 özerk SSC, il ve yaleti kapsardı. Bağlı onsekiz özerk sosyalist sovyet cumhuriyeti şunlardı: Başkırtistan, Buriyatistan, Karelya, Dağistan, Yakutistan, Kabardino, Balkar, Kalmuk, Komi, Mari, Mordovya, Kuzey Osetya, Udmurtsiya, Tatar, Çeçen-İnguş, Çuvaş,tuva.

Yönetim

Her federe cumhuriyet kendi anayasına ve ‘’isterse RSFSC’den ayrılma’’ hakkına sahipti. Hepsinin federal devletin siyasal organlarına benzer organları vardı. Ayrıca, cumhuriyetler kendine özgü başka yönetim birimlerine de sahipti.

Ekonomi

RSFSC’nin ana çekirrdeğini oluşturan Moskova havzasında, Sovyet sanayi üretiminin üçte biri üretilmektedir. Ancak, hammadde ve enerji kaynakları bu bölgede bulunmaz. Büyük ırmaklar. Hidroelektrik enerji üretiminin yoğunlaştığı havzalardır. Buna karşılık demir-çelik, makine(otomotiv) kimya ve dokuma sanayileri de, Moskova havzasında yeralmıştır. Leningrad SSCB’nin en bük liman kentiydi. Urallar, Sovyet sanayisinin kalbi sayılırdı. Bu da, Batı Sibirya’nın kalkınmasını olanaklı kılmıştı. Doğu Sibirya ve Güney Sibirya fazla kalkınamamıştır.

Nüfus

Sovyetler Birliği’nde 1989’da yapılan son nüfus sayımından sonra Rusya SFSC’de yaklaşık olarak 147 milyon insanı yaşamıştır, bu da Sovyetler Birliği’nde ki toplam nüfusun yaklaşık olarak %51’i kadardır. Rusya SFSC’de bu dönemdeki en kalabalık etnik gruplar şunlardır:
Ulus Nüfus Yüzdelik Ruslar 120 milyon¹² %81,5¹ Tatarlar 5,5 milyon¹² %3,8¹ Ukrainler 4,3 milyon¹² %3,0¹ Çuvaşlar 1,8 milyon¹² %1,2 Başkurtlar 1,3 milyon¹² %0,9 Mordovlar 1,0 milyon¹² %0,7 RSFSC ortalama 147 milyon¹² %100,0 ¹ Nüfus ve yüzdeler [1] ² Nüfus [2]

Rusya SFSC’deki Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri

Başkurt OSSC
Buryat OSSC
Dağıstan OSSC
Yakut OSSC
Kabardey-Balkar OSSC
Kalmık OSSC
Karelya OSSC
Komi OSSC
Mari OSSC
Mordov OSSC
Kuzey Oset OSSC
Udmurt OSSC
Tatar OSSC
Çeçen İnguş OSSC
Çuvaş OSSC
Tuva OSSC

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu